Mareşal Józef Piłsudski’nin 150. doğum yıldönümü

Polonya’nın 1918’de kazandığı bağımsızlığının mimarı üstün devlet adamı Józef Piłsudski 5 Aralık 1867’de Vilnius Bölgesinin Zułów şehrinde doğdu. Onun hizmetleri ve siyasi felsefesi günümüze dek Polonya’da siyasetçiler için olduğu gibi yayıncılar ve tarihçiler arasında yaşanan hararetli tartışmalara da ilham kaynağı olmuştur.
Birkaç neslin çabaları ve birçok siyasi çevrenin çalışmaları neticesinde bağımsızlık 1918’de tekrar kazanıldı. Devletin ilk lideri lejyon kurucusu Józef Piłsudski İkinci Polonya Cumhuriyeti’nin mimarı olarak kabul edilmektedir. 5 Aralık günü Onun 150. doğum gününü kutluyoruz.

Piłsudski bağımsızlık geleneğine sıkı sıkıya bağlı toprak sahibi aileden geliyordu. Harkov’da üniversite eğitimi gördüğü yıllarda siyasete gönül veren Piłsudski, 1885’de üniversite öğrencilerinin protestolarına katıldığı gerekçesiyle okuldan uzaklaştırıldı. İki yıl sonra, çar II. Aleksandr’ı devirmeyi amaçlayan komploya katıldığı iddiasıyla tutuklanarak Sibirya’ya beş yıl süren sürgüne gönderildi.

Sürgünden döneli çok geçmeden Piłsudski Polonya Sosyalist Partisine katıldı. Parti liderlerinden biri olarak bir kez daha Ruslar tarafından tutuklandı ve ünlü Varşova Kalesine hapsedildi.

I. Dünya Savaşı’nın başlamasıyla beraber Polonya lejyonlarına kurdu ve bunların başına geçti. Rus işgali altındaki topraklara ilerlediler. Avusturya-Macaristan 1917’de leyjonerlerden işgalcilerin hükümdarlarına sadakat yemini yapmalarını isteyince, leyjonerlerin çoğu ile birlikte yemin etmeyi reddetti. Piłsudski tutuklandı ve 1918 Kasımına kadar Magdeburg Kalesine hapsedildi.

Almanya’nın mağlubiyetinden sonra Piłsudski Varşova’ya geldi. Merkezi diye tabir edilen devletlerin orduları tarafından işgal edilen eski Leh Krallığı topraklarında hüküm süren Naiplik Konseyi – o dönemin en üst yönetim organı Piłsudski’ye Leh ordularının komutanlığı görevini ve özgür Polonya devletinin yönetimi misyonunu emanet etti. Geçici Devlet Başkanlığı görevini resmi olarak 22 Kasım 1918’de üstlendi. Gabriel Narutowicz’in Polonya Cumhuriyetinin ilk Cumhurbaşkanı olarak seçildiği 1922 tarihine kadar bu görevi yürüttü. 1919-1921 yıllarında Piłsudski, Polonya’nın geri kazandığı bağımsızlığının savunulması ile iştigal oldu. Genelkurmay başkanı olarak Polonyalı birliklerin Polonya-Bolşevik savaşı da dahil olmak üzere, vatan toprakları için verdikleri mücadelede kazanılan zaferlerin mimarıydı. 1920 Varşova meydan muharebesi tarihin çığır açan en büyük savaşlarından biriydi – Polonya’nın zaferi bolşevik devrimin batı Avrupa’ya ilerlemesini engelledi.

1923’te aktif siyasetten çekildi, ancak siyasi gidişatın yönüne itiraz ederek, 1926’da kendine sadık birliklerin başında Varşova’ya girdi ve üç gün süren mücadele sonunda zamanın yönetimini indirmeyi başardı. Müteakip yıllarda savunma bakanlığı ve başbakanlık görevlerinde bulundu. Dış siyasette batı Avrupa ile iyi olan ilişkileri sürdürmeyi amaçladı.

Józef Piłsudski’nin 12 Mayıs 1935’te ölümü tam bir sürpriz oldu. Cenaze töreni ise halkın, ülkenin kurucusunun anısına saygı duruşunda bulunduğu muazzaz yürüyüşe dönüştü. Naaşı kralların ve devlet adamlarının yattığı Wawel’de toprağa verilirken, kalbi ise bıraktığı vasiyetname uyarınca gümüş kaba konularak annesinin Vilnius’da bulunan Rasos kabristanındaki mezarına defnedildi.

Kaynak : http://ipn.gov.pl

———————————————————————————————

150. rocznica urodzin Marszałka Józefa Piłsudskiego

Józef Piłsudski, architekt niepodległości 1918 roku i jeden z najwybitniejszych mężów stanu w historii Polski, przyszedł na świat 5 grudnia 1867 roku w Zułowie na Wileńszczyźnie. Jego zasługi i koncepcje polityczne do dziś stanowią w Polsce źródło inspiracji dla polityków oraz żywych sporów wśród publicystów i historyków.

Odzyskanie niepodległości w 1918 roku było efektem wysiłków kilku pokoleń Polaków i pracy wielu środowisk politycznych. Za ojca II Rzeczypospolitej uchodzi Józef Piłsudski, twórca legionów i pierwszy Naczelnik Państwa. 5 grudnia obchodzimy 150-lecie jego urodzin.

Piłsudski pochodził z rodziny ziemiańskiej, w której pielęgnowano tradycje niepodległościowe. W działalność polityczną zaangażował się jeszcze w czasach studiów w Charkowie, z których został wydalony za udział w protestach studenckich w 1885 roku. Dwa lata później Piłsudski został aresztowany pod zarzutem udziału w spisku zmierzającym do obalenia cara Aleksandra III i zesłany na pięć lat na Syberię.

Wkrótce po powrocie ze zsyłki, Piłsudski wstąpił do Polskiej Partii Socjalistycznej. Jako jeden z przywódców partii został ponownie aresztowany przez władze rosyjskie i trafił do więzienia w osławionej Cytadeli Warszawskiej.

W chwili wybuchu Wielkiej Wojny utworzył Legiony Polskie i stanął na ich czele. Wraz z nimi wkroczył na tereny zaboru rosyjskiego. Kiedy w roku 1917 władze austro-węgierskie zażądały od legionistów złożenia przysięgi na wierność monarchom zaborców Polski, odmówił wraz z większością legionistów złożenia przysięgi. Piłsudskiego aresztowano i osadzono w twierdzy w Magdeburgu, gdzie przebywał do listopada 1918 roku.

Po klęsce Niemiec zwolniony z więzienia Piłsudski przybył do Warszawy – Rada Regencyjna, ówczesna najwyższa władza państwowa na terenach d. Królestwa Polskiego okupowanego przez wojska tzw. państw centralnych powierzyła mu naczelne dowództwo nad polskimi wojskami oraz misję kierowania wyzwolonym państwem polskim. Funkcję Tymczasowego Naczelnika Państwa otrzymał oficjalnie 22 listopada 1918 roku. Sprawował ją do grudnia 1922 roku, kiedy wybrany został pierwszy prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, Gabriel Narutowicz. W latach 1919-1921 Piłsudski był zaangażowany w obronę odzyskanej przez Polskę niepodległości – jako wódz naczelny był architektem zwycięstw polskich oddziałów w walkach o granice Niepodległej, w tym w wojnie polsko-bolszewickiej. Bitwa Warszawska 1920 roku była jedną z największych i przełomowych bitew w historii – polskie zwycięstwo zatrzymało marsz bolszewickiej rewolucji na zachód Europy.

W roku 1923 wycofał się z czynnego życia politycznego, jednak nie zgadzając się na kierunek rozwoju sytuacji politycznej w maju 1926 roku na czele wiernych sobie oddziałów wkroczył do Warszawy i po trzydniowych walkach doprowadził do zmiany ówczesnych władz. W następnych latach sprawował m.in. funkcje ministra spraw wojskowych i premiera. W polityce zagranicznej Piłsudski dążył do utrzymania dobrych stosunków z zachodnią Europą.

Śmierć Józefa Piłsudskiego 12 maja 1935 roku zaskoczyła cały naród, a jego pogrzeb stał się ogromną manifestacją narodową, oddającą hołd ojcu Niepodległej. Ciało zostało pochowane w krypcie na Wawelu, gdzie spoczywają królowie, mężowie stanu i najwybitniejsi Polacy. Serce zaś – zgodnie z pozostawionym przez niego testamentem – umieszczono w srebrnej urnie i przewieziono do Wilna, gdzie spoczęło w grobie jego matki na cmentarzu na Rossie.

Zdjęcie ze strony: http://ipn.gov.pl

CEVAP VER