Polonya okulları hakkındaki yeni yasa tasarısı protestolara yol açtı

56
Polonya okulları hakkındaki yeni yasa tasarısı protestolara yol açtı.

VARŞOVA(PCO) – Polonya okulları hakkındaki yeni yasa tasarısı protestolara yol açtı.

İktidardaki Hukuk ve Adalet (PiS) Partisi’nin okullar üzerindeki kontrolü merkezileştiren ve eleştirmenlere göre hükümetin ideolojik gündemini sınıfta dayatmasına olanak tanıyacak bir yasayı geçirme çabalarını sürdürmesi nedeniyle dün parlamento içinde ve dışında protestolar yaşandı.

Bu yılın başlarında Cumhurbaşkanı Andrzej Duda tarafından veto edilen yasanın bir benzeri olan söz konusu yasa tasarısı dün gece eğitim komitesi tarafından onaylanarak ilk yasama engelini aşmış oldu. Ancak komitenin tüm muhalif üyeleri hazır bulunmuş olsaydı, oylama kaybedilmiş olacaktı.

Oylamaya katılan muhalifler, tasarının gayri resmi adına atıfta bulunarak “Lex Czarnek Dışarı” yazılı pankartlar taşıdı. Aşırı muhafazakar eğitim bakanı Przemyslaw Czarnek daha önce reformların “çocukları ahlaki yozlaşmadan korumak” için gerekli olduğunu söylemişti.

Parlamento dışında yüzlerce gösterici “Özgür çocuklar, özgür okullar” ve “Bu hükümet bir hata” yazılı pankartlar taşıdı.

Tasarı, hükümet tarafından atanan il eğitim müfettişlerinin “bir okul tarafından düzenlenen etkinlikler sırasında öğrencilerin güvenliğine yönelik acil bir tehdit” olduğu sonucuna varmaları halinde başöğretmenleri görevden uzaklaştırmalarına izin verecek.

Okullar, müfredat dışı etkinliklerin ayrıntılarını, etkinliklerin gerçekleşmesinden en az iki ay önce müfettişin onayına sunmak zorunda olacak. Mevzuat ayrıca bu tür faaliyetler için velilerin onayının alınması konusunda da ek engeller getiriyor.

Önlemlere karşı çıkanlar, bunların cinsel eğitimciler veya LGBT sorunları hakkında konuşanlar gibi belirli dış grupların okullara girmesini engellemeyi amaçladığını söylüyor.

Czarnek, hükümetin “Nazizm ile aynı köklerden geldiğini” iddia ettiği “LGBT ideolojisi” olarak adlandırdığı şeye karşı en önde gelen kampanyacılarından biri olmuştur. Ayrıca “ahlaki açıdan yozlaştırıcı” cinsel eğitime kısıtlamalar getirilmesi için de bastırdı. Bu yılın başlarında, “Lex Czarnek” olarak da adlandırılan benzer bir yasa tasarısı parlamento tarafından onaylanmıştı. Ancak Mart ayında, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından ülkenin “birlik ve anlaşmaya” ihtiyacı olduğunu savunan ve normalde PiS’in müttefiki olan Duda tarafından veto edildi.

Czarnek o dönemde “cumhurbaşkanlığı ofisine danışarak küçük değişikliklerle” yeni bir eğitim yasa tasarısı hazırlanacağını söyledi. Geçtiğimiz Perşembe günü bu tasarı bir grup PiS milletvekili tarafından parlamentonun alt kanadı Sejm’e sunuldu.

Tasarı, PiS’i “çocuklarımızın beyinlerini değiştirmek istemekle” suçlayan muhalefet lideri Donald Tusk ve “okulların özerkliği için bir mücadele bizi bekliyor” uyarısında bulunan en büyük öğretmen sendikası başkanı Sławomir Broniarz tarafından eleştirildi.

Eğitim Bakanı ise gazetecilere yaptığı açıklamada, dışarıdan gelen grupların okullara girmesine izin verilmeden önce “öğrencilerin ebeveynlerinin öğrencilere verilecek içeriği öğrenmelerine” nasıl karşı çıkılabildiğini anlamadığını söyledi.

Parlamento eğitim komitesindeki hararetli tartışmaların ardından tasarı 15’e karşı 16 oyla kabul edildi. Ancak ikisi Tusk’un merkezci Sivil Platformu’ndan (PO) ve ikisi Sol’dan (Lewica) olmak üzere dört muhalefet üyesi oylamaya katılmadı. Onların varlığı oylamayı değiştirebilirdi. Gelmeyenlerden biri olan PO’dan Maciej Lasek, aynı anda savunma komitesinin bir oturumuna katılması gerektiği için “parlamento çalışmalarının kötü organize edilmesini” suçladı.

Tasarıda yer alan bir diğer hüküm ise evde eğitim verilmesini daha da zorlaştıracak. Şimdiye kadar ebeveynler eğitim yılı içinde istedikleri zaman evde eğitime geçmeye karar verebiliyorlardı. Yeni önlemler bu imkanı sınırlı bir süreyle kısıtlayacak.