Home Genel Polonya’daki Sıkıyönetimin 39. yıldönümü

Polonya’daki Sıkıyönetimin 39. yıldönümü

Polonya’daki Sıkıyönetimin 39. yıldönümü

Savaş sonrası Polonya tarihinde unutulmayan, zorlu ve kıtlığın hakim olduğu bir dönem yaşandı. 39 yıl önce bugün, yani 13 Aralık 1981’de Danıştay kararnamesiyle Polonya’da sıkıyönetim ilan edildi. General Jaruzelski’nin televizyonda canlı yayınlanan darbe konuşmasıyla sıkıyönetim başladı. Ordunun televizyon, radyo ve iletişim merkezlerini ele geçirmesiyle başlayan kanlı bir döneme geçildi (1981-1983).

3 yıl süren Sıkıyönetimle birlikte, tüm örgütlerin, derneklerin ve sendikaların faaliyetleri askıya alındı, grev ve protesto eylemlerinin yanı sıra tüm toplantı ve gösteriler yasaklandı. Büyük fabrikalar ve endüstriler militarize edildi. 22.00 – 06.00 saatleri arasında sokağa çıkma yasağı getirildi, ikamet yerinden geçiş izni olmadan ayrılması yasaklandı, telefonlar kapatıldı, yazışma ve telefon görüşmeleri sansürlendi, okullarda ve üniversitelerde dersler askıya alındı, yayınların yayınlanması yasaklandı.

Wroclaw’daki bağımsız gösterilerin en büyüğü (yaklaşık 50.000 kişinin katıldığı), 31 Ağustos 1982. Sosyal Yaşam Dokümantasyonu Bölümü Ossolinskich.

Bu dönemde çok sayıda grev gerçekleşti ve ‘Solidarność’ a yönelik saldırılar yaşandı. Unutulmayan olaylardan biri de, grev gerçekleştiren “Wujek” madenindeki madencilere ateş açılması ve bu sebeple altı kişinin olay yerinde, üç kişinin de ağır yaralı olarak gittiği hastanede ölmesidir.

Bu dönemde, işyerlerinde grev ve protesto eylemleri düzenleyen kişilere en ağır cezalar verildi. 1.685 kişi siyasi nedenlerden dolayı mahkum edelirken, askeri mahkemeler de sıkıyönetimle ilgili kanun hükmünde kararname kapsamında 10.191 kişiyi hapis cezasına çarptırdı. Aynı zamanda sokak gösterileri ve grevlerin bastırılması, yüze yakın kişinin ölümüne sebep oldu. Yaşanan en trajik olay ise, lise mezunu olan Grzegorz Przemyk’in 1983’teki ölümü oldu.

Kaynak: Instytut Pamieci Narodowej, (2003); Stan Wojenny

Fot.Dział Dokumentacji Życia Społecznego Zakładu Narodowego im. Ossolińskich.