Polonyalı Bir Dahi: Nicolaus Copernicus!

270
The Nicolaus Copernicus Monument in Torun, Poland. Nicolaus Copernicus (1473-1543) was a Polish astronomer, born in Torun, who claimed that the Universe was centred on the Sun. From 1512 he developed a full mathematical model for this heliocentric theory. This system contrasted with that described by Ptolemy over a thousand years before which held that the Universe was Earth-centred. The Ptolemaic system had become the doctrine of the Roman Catholic church. Copernicus, fearing persecution, delayed publication of his book, The Revolution of the Heavenly Spheres, until 1543. The book was banned by the Roman Catholic church from 1616 until 1835. This statue was erected in 1853.

Polonya’nın En İyi Üniversiteleri arasında yer alan Torun Nicolaus Copernicus Üniversitesi’ne de ismini veren bilim adamı, tahmin edebileceğiniz gibi Polonya halkı için oldukça önemli bir gurur kaynağı. Astronominin kurucusu kabul edilen, aynı zamanda doktor ve din adamı olması nedeniyle de ileri sürdüğü fikirleri ancak ömrünün sonlarında açıklayabilen Kopernik’in hayatı hakkındaki detayları aşağıda bulabilirsiniz.

Nicolous Copernicus Kimdir?

Dünya yerine Güneşin merkezde olduğu “Güneş merkezli evren modeli“ni formülleştiren astronom olan Nicolaus Copernicus, astronominin babası olarak bilinir. Ölümünden çok kısa bir süre yayınlanmış olan kitabı De Revolutionibus Orbium Coelestium, şimdilerde bile bilim tarihindeki en önemli olaylardan bir tanesi olarak da bilinmektedir.

Hazırlanmış olan bu kitap ile birlikte Kopernik Devrimi başladı ve bilimsel devrim çok daha ciddi bir şekilde ortaya koyuldu. Gerek eğitim, gerekse iş hayatı boyunca alanının en iyi isimleri ile birlikte çalışmalarda bulunan Kopernik, oldukça geniş bir bilgi birikimine sahip olan ve bunları yaşamının son dönemlerine kadar insanlar ile paylaşan Polonyalı bilim adamıdır.

Esasında “Güneş merkezli evren modeli“ni ilk defa dile getirenin Kopernik olmadığı bilinen bir gerçek. Ancak Nicolaus Copernicus’u Aristarchus ve Biruni gibi ünlü bilim adamlarından ayıran nokta, onun bu gözlemlerini bir yayın haline getirmesidir. Aynı zamanda yaptığı gözlemlerini delilleri ile beraber ortaya koyduğu için, ayrıca önemlidir.

Nicolaus Copernicus Hayatı:

19 Şubat 1473 yılında Polonya’nın en güzel şehirlerinden birisi olan Torun’da doğmuş olan Nicolaus Copernicus, İnternet üzerinde hakkında en fazla arama yapılan kişiler arasında yer almaktadır. Annesi oldukça varlıklı olan Nicolaus Copernicus’un babası ise Krakow’lu bir tüccardır.

4 çocuklu bir ailenin en küçük çocuğu olarak doğdu. Kardeşi olan Andreas FrauenburgAugustinyan rahip iken, kız kardeşi de Barbara Benedikt’in rahibesi idi ve daha sonrasında Kulm’da yer alan manastırdaki baş rahibe oldu. Bir diğer kız kardeşi Katharina ise, Torun valisi ve aynı zamanda iş adamı olan Barthel Gertner ile evlilik yaptı. Barthel’in erken yaşlarda ölmesi sonrasında Kopernik onun geride bırakmış olduğu 5 çocuğuna baktı. Kendisi ise hiç evlenmedi ve bilinen hiçbir çocuğu da bulunmamaktadır.

Günümüzde Nicolaus Copernicus’un eğitim hayatı ile alakalı herhangi bir belge bulunmuyor. Daha öncesinde Kopernik’in biyografisini yazmış olan kişilerin belirttiğine göre Kopernik, ilk öncelerde Polonya’nın Torun şehrinde bulunan dayısının da hoca olarak görev yaptığı St. John okuluna gönderilmiştir. Bunun ardından ise Vistula Nehri üzerindeki Wlocklawek’de bulunan Katedral okuluna gitti.

1491 – 1492 kış döneminde ise Kopernik, kardeşi Andrew ile birlikte Krakow Üniversitesi’ne kayıt oldu. Astronomi ve matematik okulunun en parlak döneminde iken çalışmalarına güzel sanatlar bölümünde başlayan Kopernik, Albert Brudzewski’nin de öğrencisiydi.

Nicolaus Copernicus’un Krakow’daki çalışmaları, onun astronomi ve matematik alanında kusursuz bir temele sahip olmasına yardımcı olmuştur. Öğrenme merakı ve bağımsız kitap okumalarının yanı sıra üniversitede almış olduğu dersler sayesinde bilgi birikimi oldukça genişlemeye başladı. Bu zamana kadarki ilk bilimsel notlarını tarihlendirmişti. Şimdilerde bu notların bir kısmı Uppsala Üniversitesi’nde korunmaktadır.

Nicolaus Copernicus kimdir ve hayatının büyük bir bölümünü nerede geçirmiştir sorusunun cevabı ise Warmia’dır. Çünkü İtalya’da yapmış olduğu çalışmaların ardından, çıktığı seyahatleri saymazsak, yaşamının kalan 40 yılını burada geçirmiştir.

Kopernik, 1503 ile 1510 yılları arasında dayısının hem sekreteri hem de doktoru olarak çalıştı. Burada diğer bir taraftan da “Güneş merkezli teorisi” hakkında da çalışmaya başladı. Var olan resmi etkisi ile birlikte dayısının bütün görevlerini de üstlenmiş oldu. Almanca ve Latinceyi oldukça akıcı bir şekilde konuşabilen Kopernik, bunlarla birlikte İtalyanca, Lehçe ve Yunanca da konuşa bilmekteydi. Kopernik’in günümüze kadar gelmeyi başaran çalışmaları incelendiği zaman da görülebileceği üzere, kullanılan dil o dönemlerde Avrupa’daki akademik dil olan Latincedir.

Latince aynı zamanda Roman Katolik Kilisesi ve Polonya kraliyet mahkemesinin de resmi diliydi. Aynı zamanda Nicolaus Copernicus’un Polonyalı liderler ve kilise ile yapmış olduğu yazışmaların bütün hepsi de Latincedir. Her ne kadar ana dili Almanca olarak kabul edilse de, bu dil ile yazmış olduğu doküman sayısı oldukça azdır.

Arkadaşlarının bir kısmı Protestan olsa da, onun bu konuda bir eğilimi olmamasından ötürü saldırılar ile karşı karşıya kaldı. Astronomi ile alakalı çok başarılı çalışmalar yapmış olsa ve astronominin kurucusu olarak kabul edilse de, dinden aforoz edilme ve engizisyon cezaları ile karşı karşıya kalmamak adına yaşadığı dönemlerde bu konu ile alakalı herhangi bir açıklama yapmamıştır.

Ölümünden kısa bir süre önce yazmış olduğu kitapları ortaya çıkartmaya başlayan Kopernik, daha sonrasında bu konudaki fikirlerini değiştirmiştir. Nicolaus Copernicus’un kitaplarının, ölümünden sonraki sonraki dönemlerde incelenmesi ile birlikte yapmış olduğu çalışmalar çok ayrıntılı bir şekilde bilim dünyasındaki yerini alma imkanına erişmiştir.